BANJE

RAJČINOVIĆA BANJA

Hidrogeotermalni sistem Rajčinovića banje je dio hidrogeotermalnog sistema Novopazarske Banje. Rezultati ispitivanja kvaliteta geotermalnih-mineralnih voda mogu se oceniti kao uspešni, zato što u toku jedne godine, nije bilo značajnih promena kvaliteta vode, kao i u periodu pre toga.

Rajčinovića banja je različita u sva tri topla izora. Voda iz bunara u bazenu ima temperaturu 30 °C. Iz prve bušotine 42 °C, a iz druge na dubini od 40 m 38 °C. Kombiniranom upotrebom ovih voda i prirodnim ohlađivanjem može se postići pogodno termičko stanje bez veštačkog hlađenja, što uvećava terapeutsku vrednost ovih voda.

raj

Za vreme zimske sezone i intenzivnijeg prodiranja atmosferskih taloga u podlogu, izdašnost kod ovih česama se povećava. Međutim, atmosfera koja se infiltrira utiče na mineralizaciju vode koja se smanjuje i opada s povećanjem kapaciteta. Za vreme leta je veoma mala. Opšti kapacitet hladnih mineralnih voda procjenjuje se na oko 3.500 litara u 24 časa.

Rajčinovića banja je označena kao banja za liječenje oboljenja organa za varenja, jetre i žučnih puteva, bubrega i mokraćnih puteva. Kao dalje indikacije navode se poremećaji creva, ukoliko su sekundarni određenim poremećajima jetre i crijeva, kao i poremećaji metabolizma i šećerna horisturična i aksolomična dijateza. Shodno prikazanoj hemijskoj analizi, u lečenju tih oboljenja glavno lekovito sredstvo je piće mineralne vode.

Rajčinovića banja je i izrazito klimatsko mjesto. Prema dosadašnjem iskustvu, odlikuje se povoljnijom mikroklimom od Novopazarske banje. Ova ocjena stoji i pri činjenici da je vegetacija od većeg klimatološkog utjecaja kod Novopazarske nego kod ove banje koja ima samo manji park, a okružena je i malim površinama pod vegetativnim pokrivačem.

 

NOVOPAZARSKA BANJA

Novopazarska Banja je poznata još starim Rimljanima, a u prošlom veku je u balneološkoj literaturi spominjana po ostacima rimskog toplog kupatila.Leži na 504 m nv, te spada među banje s većom nadmorskom visinom. Geografski položaj joj je povoljan. Preko Novog Pazara, dobro je povezana s Raškom, Kosovskom Mitrovicom  i Kraljevom.

Podneblje Banje je prijatno, te ima karakter i klimatskog lečilišta. Aridnost mikroklime u gradu i Banji (560 mm) ukazuje da Novopazarska kotlina spada u suvlje krajeve Srbije. Podneblje Banje je ugodnije od gradske mikroklime, jer je dobro zaklonjena od vetrova i osunčana. Banjska kotlina ima izvesne odlike i supalpske klime zbog blizine Rogozne. 1969., uređen je banjski park na 3.800 hektara.

Navodilo se da Novopazarska banja ima sedam izvora, od kojih se koristio samo jedan kapaciteta 18 l/min. U zaštitnom reonu Banje, u stvari, ima znatno više izvora koji potiču iz jedinstvene termalne izdani. Već u dubini od pola metra nailazi se na toplu mineralnu vodu. Ona se mineralizira u eruptivnim stenama u dubini i kretanjem duž raseda dospeva u kredne sedimente, gde obrazuje izdan. U površinskom delu, meša se sa podzemnom hladnom vodom, koja izbija iz nanosa u 14 izvora, obrazujući na površini razbijeno izvorište (nasuprot jedinstvenoj termalnoj izdani u dubini). Glavni izvor sa gasnom emanacijom daje 1,1 l/s, a izdašnost svih izvora dostiže 5 l/s, što omogućuje korišćenje mineralne vode u lečilišne, sportske i privredne svrhe.

np banja1

Vodu ove banje stručnjaci svrstavaju u sumporovito-kisele hipoterme, čija temperatura na izvorištu dostiže i 52 °C. Takva voda blagotvorno deluje na neuromišićne bolesti, reumatska oboljenja, išijas, sportske i druge povrede, stanja posle moždanog udara, kožna i ginekološka oboljenja. Nadalje, voda sadrži znatne količine sumporvodonika, tragove mangana i amonijaka.

HAMAM STARA BANJA

Mineralna voda se upotrebljava za lečenje kupanjem i pijenjem. U malom kupatilu se leče uglavnom srčani bolesnici koji teško podnose temperaturu termalne vode u glavnom kupatilu.